Πώς χτίζεται και πώς γκρεμίζεται η αυτοπεποίθηση των παιδιών

Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

Ανάγνωση σε 2′

Σε τί μάς χρησιμεύει η αυτοπεποίθηση;

Γιατί είναι τόσο σημαντικό να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να έχουν αυτοπεποίθηση;

Η απάντηση είναι απλή: η χαμηλή αυτοπεποίθηση μπορεί να μειώσει την ποιότητα της ζωής ενός ατόμου με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, όπως με αρνητικά συναισθήματα – η συνεχής αυτοκριτική μπορεί να οδηγήσει σε επίμονα συναισθήματα θλίψης, κατάθλιψης, άγχους, θυμού, ντροπής ή ενοχής.

Η έλλειψη αυτοπεποίθησης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα, από αντι-κοινωνική συμπεριφορά και bullying, μέχρι κακές σχολικές επιδόσεις, αυτοκτονίες, εθισμό σε ουσίες και ψυχολογικές ασθένειες, όπως η κατάθλιψη. (1)

Για να ζήσουμε μία ευτυχισμένη και δημιουργική ζωή, η αυτοπεποίθηση είναι ένα από τα πιο σημαντικά εφόδια που πρέπει να έχουμε. Αν θέλουμε να πετυχαίνουμε τους στόχους μας και να είμαστε χρήσιμοι στους άλλους ανθρώπους, πρέπει πρώτα να πιστεύουμε στον εαυτό μας.

Δυστυχώς όμως, οι βάσεις για να έχουμε υψηλή αυτοπεποίθηση, χτίζονται πολύ νωρίτερα από τη στιγμή που μπορεί να είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε τη σημασία της, δηλαδή, στην βρεφική και παιδική ηλικία. Και ενώ μπορούμε να αντισταθμίσουμε τις επιπτώσεις μίας χαμηλής αυτοπεποίθησης όταν ενηλικιωθούμε, δεν είναι απαραίτητα εύκολο να γίνει, και μπορεί και να μην το πετύχουμε ποτέ.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι ίδιοι οι γονείς δεν ξέρουμε πάντα τί χτίζει και τί γκρεμίζει την αυτοπεποίθηση των παιδιών, και σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να την υπονομεύουμε χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.

Ας δούμε πρώτα μερικές τακτικές που χτίζουν την αυτοπεποίθηση στα παιδιά μας.

Τα παιδιά εφοδιάζονται με αυτοπεποίθηση:

  • Όταν από πολύ μικρά, νιώθουν ότι ανήκουν
  • Όταν τους δείχνουμε αγάπη και στοργή
  • Όταν σεβόμαστε τα δικαιώματά τους
  • Όταν τα αντιμετωπίζουμε σαν ίσους – όταν τους φερόμαστε όπως σε έναν φίλο
  • Όταν δείχνουμε πίστη στις δυνατότητές τους
  • Όταν τα εμπιστευόμαστε
  • Όταν τα αφήνουμε να αποτυγχάνουν
  • Όταν τα ενθαρρύνουμε να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους
  • Όταν τους ζητάμε βοήθεια σε κάτι που μάς απασχολεί
  • Όταν ζητάμε τη γνώμη τους
  • Όταν σεβόμαστε την κρίση τους
  • Όταν αποζητούμε την παρέα τους
  • Όταν τα ακούμε με προσοχή και ανταποκρινόμαστε σε αυτά που έχουν να μας πουν
  • Όταν τα ενθαρρύνουμε να αυτονομηθούν
  • Όταν τους προσφέρουμε προκλήσεις
  • Όταν τροφοδοτούμε τα ενδιαφέροντά τους
  • Όταν έχουν ρόλο ως λειτουργικά στοιχεία της οικογένειας και βοηθούν στις δουλειές
  • Όταν τα αφήνουμε να λύνουν μόνα τους τις διαφορές τους με άλλους
  • Όταν είμαστε κοντά τους στα δύσκολα
  • Κ.ά.

Περισσότερο όμως, πρέπει να είμαστε ενημερωμένοι για τις τακτικές που υπονομεύουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών μας. Πότε λοιπόν συμβαίνει αυτό;

Η αυτοπεποίθηση των παιδιών δέχεται πλήγμα:

  • Όταν φωνάζουμε στα παιδιά μας
  • Όταν τα προσβάλλουμε
  • Όταν τα τιμωρούμε
  • Όταν τα χτυπάμε
  • Όταν τα εξευτελίζουμε
  • Όταν τα χαρακτηρίζουμε με ταμπέλες (πχ. ‘είναι λίγο ντροπαλός/ή’)
  • Όταν τα υπερπροστατεύουμε
  • Όταν τα κοροϊδεύουμε (πχ. κρύβουμε κάτι για να μην το βρουν)
  • Όταν τους λέμε ψέματα, ακόμα και αθώα
  • Όταν τους δίνουμε διαταγές
  • Όταν τα πιέζουμε συνεχώς
  • Όταν τα απειλούμε
  • Όταν κάνουμε κηρύγματα
  • Όταν προσπαθούμε να λύσουμε για αυτά μονομερώς τα προβλήματά τους
  • Όταν τα κατακρίνουμε
  • Όταν τα κατηγορούμε
  • Όταν τους κάνουμε ανάκριση
  • Όταν τα επαινούμε χωρίς όριο
  • Όταν τα εκθειάζουμε
  • Όταν τα λυπόμαστε
  • Όταν συγκρίνουμε αδέρφια μεταξύ τους
  • Όταν συγκρίνουμε το παιδί μας με άλλα παιδιά
  • Όταν θέτουμε τον σκληρό ανταγωνισμό ως πρότυπο
  • Οταν έχουμε εξωπραγματικές προσδοκίες
  • Όταν κάνουμε για τα παιδιά, πράγματα που μπορούν να κάνουν και μόνα τους
  • Όταν παίρνουμε στην πλάτη μας τις ευθύνες τους
  • Όταν ακυρώνουμε τα συναισθήματά τους (πχ. ‘μην κλαις,’ ή ‘δεν έγινε και τίποτα’).
  • Όταν δείχνουμε αδιαφορία για αυτά (πχ. κάνουμε ότι τα ακούμε, χωρίς να προσέχουμε τί μάς λένε)
  • Όταν ρίχνουμε ευθύνες πάνω τους για τα δικά μας προβλήματα
  • Όταν δεν τα δεχόμαστε όπως ακριβώς είναι
  • Κ.ά.

Κάποια από τα παραπάνω είναι προφανή. Κάποια δεν είναι τόσο προφανή ή ακούγονται παράδοξα.

Όταν μεγαλώνουμε ξεχνάμε πόσο έντονα βιώναμε τα συναισθήματά μας όταν είμασταν μικροί. Ένα γεγονός που τώρα θεωρούμε ασήμαντο, τότε το βλέπαμε βουνό. Τα παιδιά βιώνουν πολύ πιο έντονα τα συναισθήματά τους απ’ό,τι οι μεγάλοι, και αυτό, τείνουμε να το ξεχνάμε.

Ξεχνάμε πώς ‘παγώναμε’ όταν μάς φώναζαν, ή πώς νιώθαμε όταν μας σύγκριναν με το αδερφάκι μας. Ξεχνάμε την αδικία που μάς κατέτρωγε όταν μάς προσέβαλαν και το ασήκωτο βάρος των υψηλών προσδοκιών των μεγάλων. Γιατί τα ξεχνάμε όλα αυτά; Γιατί ωριμάζουμε, και είναι στην αξιοθαύμαστη ανθρώπινη φύση να βάζει πίσω της τα προβλήματα, να τα θάβει και να προχωρά.

Πώς θα ήταν άραγε αν δεν είχε χρειαστεί να τα υποστούμε όλα αυτά μεγαλώνοντας;

Διαβάστε επίσης:

Περισσότερα άρθρα