September 14, 2019

Λανθασμένοι σκοποί των παιδιών: Αδικαιολόγητη προσέλκυση προσοχής

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι ‘ανήκουν.’ Αν όλα πάνε καλά και το παιδί διατηρήσει το θάρρος του, παρουσιάζει λίγα προβλήματα. Κάνει αυτό που προστάζει η κατάσταση σε κάθε περίσταση και αποκτά μία αίσθηση ότι ανήκει μέσα από τη χρησιμότητά του και τη συμμετοχή του. Αν όμως έχει χάσει το θάρρος του, το αίσθημά του ότι ‘ανήκει’ κλονίζεται.

Το ενδιαφέρον του μετατοπίζεται από τη συμμετοχή στο σύνολο σε μία απελπισμένη προσπάθεια αυτοπραγμάτωσης μέσω των άλλων. Όλη του η προσοχή κατευθύνεται προς αυτό τον σκοπό είτε μέσω ευχάριστης ή ενοχλητικής συμπεριφοράς, γιατί, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πρέπει να βρει τη θέση του.

Υπάρχουν τέσσερις (4) λανθασμένοι σκοποί που ένα παιδί μπορεί να ακολουθήσει. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε αυτούς τους 4 σκοπούς αν ελπίζουμε να επανακατευθύνουμε το παιδί σε μία εποικοδομητική προσέγγιση στο δρόμο προς την ενσωμάτωσή του στο κοινωνικό σύνολο.

  1. Αδικαιολόγητη προσέλκυση προσοχής
  2. Επίδειξη δύναμης
  3. Εκδίκηση
  4. Εγκατάλειψη κάθε προσπάθειας

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε την αδικαιολόγητη προσέλκυση προσοχής.

Αδικαιολόγητη προσέλκυση προσοχής

Ένα παιδί που ζητάει συνέχεια προσοχή μας είναι ένα αποθαρρυμένο παιδί. Νιώθει ότι αν δεν έχει την προσοχή μας, δεν έχει αξία. Ζητάει με αυτό τον τρόπο συνεχή επιβεβαίωση ότι έχει μία θέση στην οικογένεια και ότι είναι σημαντικό για αυτήν. Από τη στιγμή που αμφιβάλλει για την αξία του, καμία ‘ποσότητα’ προσοχής δεν μπορεί να το ικανοποιήσει.

Αρχικά, μάς αποσπάει την προσοχή και το προσέχουμε, του απαντάμε. Μετά από λίγα λεπτά αναρωτιέται πάλι: ‘με προσέχει η μαμά/ο μπαμπάς μου; Ξέρει ότι είμαι εδώ; Μετράω ακόμα;’ Έτσι, συνεχίζει να μας δοκιμάζει με νέες εκκλήσεις που μοιάζει να μην έχουν τέλος, και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται.

Αν δεν το βοηθήσουμε να βρει εποικοδομητικούς τρόπους για να βρει τη θέση του, ενδέχεται να καταφύγει σε άλλες τακτικές, πιο δραστικές και καταστροφικές προκειμένου να μας τραβήξει την προσοχή ή να μας κάνει με κάποιο τρόπο να ασχοληθούμε μαζί του (συνήθως με αρνητικές/προκλητικές συμπεριφορές). Πώς το βοηθάμε λοιπόν; Πολύ απλά, με το να μην ενδίδουμε στις συνεχείς εκκλήσεις του.

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε λοιπόν, στα πρώτα σημάδια που θα δούμε ότι το παιδί μάς ζητάει αδικαιολόγητη προσοχή, είναι να του εξηγήσουμε ποια είναι η κατάσταση και στη συνέχεια να αγνοήσουμε τις εκκλήσεις του.

Για παράδειγμα, με χαμόγελο: Τώρα ασχολούμαι με κάτι άλλο, θα είμαι μαζί σου σύντομα.’ Σε κάθε επόμενη έκκληση, απλώς δεν απαντάμε και συνεχίζουμε τη δουλειά μας, όπως και να αντιδράσει το παιδί (μπορεί για παράδειγμα να φωνάξει, να κλαίει, να μάς τραβάει). Με αυτό τον τρόπο του δείχνουμε την εμπιστοσύνη μας ότι μπορεί να τα καταφέρει και μόνο του.

Αν αντιθέτως συνεχίσουμε να απαντάμε στις συνεχείς εκκλήσεις του, τού δείχνουμε με τη στάση μας ότι αμφιβάλουμε για τη δυνατότητά του να ‘σταθεί’ χωρίς τις υπηρεσίες μας.

Με ευγένεια και σταθερότητα λοιπόν, θέτουμε όρια και ενδυναμώνουμε το παιδί μας να τα καταφέρει χρησιμοποιώντας αποκλειστικά δικά του μέσα.

Σε πολύ λίγο χρόνο μπορεί να παρατηρήσουμε ότι η συνεχής προσπάθεια του παιδιού να μάς τραβήξει την προσοχή έχει σταματήσει.

Όταν συνδυαστικά περνάμε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά μας σε στιγμές που μπορούμε να τους δώσουμε την αμέριστη προσοχή μας, τα βοηθάμε έτσι να βρουν γρήγορα τη θέση τους στην οικογένεια και το αίσθημα της προσωπικής τους αξίας. Η θετική προσοχή σε όλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε με τα παιδιά μας μπορεί να φτάσει πολύ μακριά.