Διαχείριση του άγχους στις απολυτήριες και πανελλήνιες εξετάσεις

Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

Γράφει ο ψυχολόγος Λευτέρης Πετρόπουλος
Γραμμή 11525 και Συμβουλευτικό Κέντρο
για μητέρες, γονείς, παιδιά & εφήβους του Μαζί για το Παιδί

Η εξέταση είναι μια συνθήκη που προκαλεί άγχος γιατί κρίνει έναν άνθρωπο με βάση κάποια κοινώς αποδεκτά κριτήρια και τον τοποθετεί σε μια κλίμακα σε σχέση με άλλους. Άγχος εξετάσεων, λοιπόν, ως συνέπεια της κρίσης και του ανταγωνισμού. Πόσο μάλλον όταν οι εξετάσεις αυτές έχουν χαρακτήρα «καθολικό» (Παν-ελλήνιες) και συμπίπτουν με την εφηβεία, το τέλος του σχολείου, την ενηλικίωση και την φιλοδοξία μιας επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις νοηματοδοτούνται ισχυρά από όλους τους «ενδιαφερόμενους»:

Το κράτος που έχει βρει έναν τρόπο να κρίνει του μαθητές με τρόπο αδιάβλητο, κάνοντας όμως την διαδικασία αρκετά μηχανιστική και αγχωτική.

Τους γονείς που επενδύουν, τόσο συναισθηματικά όσο και οικονομικά, στην εκπαίδευση των παιδιών τους και στην εισαγωγή τους στο πανεπιστήμιο.

Τους εφήβους που, μέσα σε μια περίοδο σημαντικών αναπτυξιακών προκλήσεων και έντονων συναισθημάτων, καλούνται να αποφασίσουν για αυτό που φαντάζονται ότι θα αποτελέσει την επαγγελματική τους πορεία. Είναι η περίοδος που ολοκληρώνεται η σωματική και γνωστική ανάπτυξη, οι φιλικές και ερωτικές σχέσεις αποκτούν κυρίαρχη σημασία και οι έφηβοι καλούνται να βρουν τη θέση τους στην κοινωνία ως αυτόνομα άτομα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι έφηβοι που έχουν αποφασίσει να υποβληθούν στην δοκιμασία των Πανελληνίων τείνουν να ταυτίζουν την επιτυχία σε αυτές με την μελλοντική επιτυχία και την κατάλληλη επαγγελματική σταδιοδρομία, την ικανοποίηση και περηφάνια των γονιών τους, την κοινωνική αναγνώριση, το δικαίωμα στην αυτονομία και τη γενικότερη αίσθηση ότι αξίζουν.

Δεν είναι παράξενο λοιπόν, που πολλοί έφηβοι εκφράζουν συναισθήματα ανασφάλειας, φόβου, θυμού ή απογοήτευσης. Το έντονο άγχος μπορεί επίσης να συμβάλλει στην εμφάνιση σωματικών συμπτωμάτων (πονοκεφάλους, κοιλιακά άλγη, δερματικές παθήσεις) ή διαταραχών του ύπνου και της διατροφής.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς;

Διασφαλίζοντας ένα ήσυχο, φωτεινό και ευχάριστο περιβάλλον για μελέτη.

Έχοντας υπόψιν ότι η ψυχική ηρεμία αλλά και η αποδοτικότητα στο διάβασμα απαιτεί επαρκή ύπνο, καλή διατροφή καθώς και χρόνο για εξόδους και άλλες δραστηριότητες.

Με το να μην ταυτίζονται με το άγχος και την προσπάθεια του εφήβου. Η αίσθηση ότι «όλοι μαζί» δίνουμε εξετάσεις είναι παράγοντας επιπρόσθετης πίεσης και άγχους. Οι γονείς δεν πρέπει να επικεντρώνονται υπερβολικά στο διάβασμα, αλλά να είναι “εκεί” για τον έφηβο, διακριτικά, διαθέσιμοι να ακούσουν, όταν και αν αυτός θελήσει να μιλήσει για το βίωμα του και τα άγχη του.

Συνειδητοποιώντας ότι η πίεση των πανελληνίων εντείνεται και από το γεγονός ότι, με την ενηλικίωση, συμβολικά «χάνουν» το παιδί τους, κάτι που μπορεί να εντείνει τις συγκρούσεις και την πίεση. Είναι σημαντικό για τον έφηβο να ξέρει οι γονείς του έχουν τη δική τους ζωή και ότι η ευτυχία τους δεν εξαρτάται από την επιτυχία του στις πανελλήνιες.

Υποστηρίζοντας τον έφηβο, ενθαρρύνοντάς τον να κυνηγήσει τον στόχο του και δείχνοντας ότι πιστεύουν σε αυτόν, με ρεαλιστικό τρόπο. Ο εκφοβισμός για το τι μπορεί να ακολουθήσει σε πιθανή αποτυχία ή η απόλυτη σιγουριά για την επιτυχία δεν βοηθούν.

 Μιλώντας με τον έφηβο για τις επιθυμίες του, τα σχέδια του για τις σπουδές του και πώς τις έχει φανταστεί.. Μπορούν να τον βοηθήσουν να διευρύνει τις εναλλακτικές, είτε πρόκειται για σπουδές είτε για άλλες επιδιώξεις. Είναι σημαντικό να δώσουν στον έφηβο την αίσθηση ότι βρίσκεται στην αρχή μιας πορείας αναζήτησης η οποία, ανεξάρτητα από την επιτυχία ή αποτυχία στις πανελλήνιες εξετάσεις, θα έχει διάφορους σταθμούς και αλλαγές.

Λευτέρης Πετρόπουλος
Δρ., Ψυχολόγος στο «Μαζί για το Παιδί»
Στα πλαίσια της συνεργασίας του mommy με τη Γραμμή 11525 και το Συμβουλευτικό Κέντρο
για μητέρες, γονείς, παιδιά & εφήβους του Μαζί για το Παιδί

The post Διαχείριση του άγχους στις απολυτήριες και πανελλήνιες εξετάσεις appeared first on Mommy.gr.

Περισσότερα άρθρα